Skip to main content

CATS’in Hayata Geçirilmesi ve Gelişimi

İstanbul Kültür Üniversitesi’nde yürütülmekte olan lisans ve lisansüstü düzeydeki eğitimlerde açık kaynak kodlu SAKAI projesi yazılımı tabanlı CATS (Computer Aided Training & Educational Services) sistemi 2011 yılından beri kullanılmaktadır. Öğrenme ortamlarını desteklemek üzere tasarlanan CATS sisteminin birinci versiyonunda yer alan araçlar zaman içerisinde değişen ihtiyaçlara paralel olarak güncellenmiş ve CATS sisteminin ikinci versiyonu 2015-2016 eğitim-öğretim yılı başından itibaren kullanılmaya başlanmıştır. Yeni versiyonda yapılandırmacı yaklaşımın en öne çıkan özelliklerini gerçekleştirmeye yönelik yöntemlerini destekleyen özellikler devreye sokulmuş ve bazı derslerde kullanılmaya başlanmıştır. CATS platformunun yeni versiyonundaki araçlar, öğrenenin bilgileri bir araya getirip sentezleyerek işbirlikli öğrenme ortamında eleştirel düşünme ve problem çözme yeteneğine dönüştürmesini, öğrenme sürecinin her basamağında aktif olmasını, öğrenenin karşılaştığı sorunları gerçek hayatta olduğu gibi iletişimin gücünü kullanarak çözmesini, öğretenin öğrenme sürecini yönetmesini ve kolaylıklar sağlamasını, öğreten ve öğrenenin öğrenmeyi birlikte değerlendirmesini ve bu değerlendirmelerin öğrenmeyi teşvik ve teşhis etmek için kullanılmasını ve projeler / performanslar üzerinden gerçekleşmesini sağlamaktadır.

 

CATS Birinci Versiyonu

CATS (Computer Aided Training & Educational Services) İstanbul Kültür Üniversitesinin Sakai LMS (Learning Management System) uygulaması olarak geliştirilmiştir. 2010 yılında web üzerinden eğitim ve işbirliği konusu üzerinde çalışmalar başlamış ve açık kaynak insiyatifli SAKAI projesinin içinde yer almak ve proje çıktılarını üniversitenin ihtiyacı doğrultusunda uyarlamak kararı doğrultusunda çalışılmıştır.  2010-2011 eğitim-öğretim yılında hazırlık süreci ve devamında CATS pilot uygulaması gerçekleştirilmiş, bu kapsamda 16 adet lisansüstü düzeyinde, 6 adet lisans düzeyinde olmak üzere toplam 22 adet örgün öğretim dersi CATS Platformu kullanılarak verilmeye başlanmıştır.  2011-12 eğitim-öğretim yılında ise İKÜ-CATS (kısaca CATS)  çevrimiçi olarak hayata geçmiştir. CATS sistemini, İstanbul Kültür Üniversitesi ile beraber Kültür Eğitim Vakfı’na bağlı ilk, orta ve lise okulları olan Kültür Kolejleri de kullanmaktadır. 

 

İstanbul Kültür Üniversitesi uzaktan eğitim programları ve örgün eğitim dersleri CATS platformu ile yürütülmektedir.  CATS uygulamasının temel özellikleri arasında öne çıkanlar

1. Yönetilebilir eğitim ve öğretim platformunu oluşturması

2. Kişiler arası sosyal iletişim ve network oluşturulması

3. İçerik oluşturulup kullanılabilmesi

4. Kullanıcılara özgür bir içerik yönetimi sağlanması ve bu içeriklerin paylaşımına imkanı vermesi.

5. Öğretimin etkileşimli bir şekilde yapılabilmesi

6. Öğrenmenin ölçülebilir olması

şeklinde sıralanabilir.

2011 de İstanbul Kültür Üniversitesi’nde hayata geçen CATS, Bilgi Sistemleri ve Teknolojileri Daire Başkanlığı’nın yaptığı çalışmalarla 2015-2016 Güz dönemi itibariyle ikinci versiyonu, 2020 Güz dönemi itibariyle de üçüncü versiyonu ile kullanımdadır. CATS yeni versiyonuyla yenilikçi eğitim yaklaşımlarını daha çok destekler durumdadır.

CATS İkinci Versiyonu ve Yenilikler  

Yapılan iyileştirme ve geliştirme çalışmalarının tamamlanmasıyla CATS sisteminin yeni versiyonu 2015-2016 güz döneminden itibaren kullanıma sunulmuştur. Bu çalışmalarla sistemin teknolojik yapısının güçlendirilmesinin yansıra yenilikçi eğitim yaklaşımının vazgeçilmez yöntemleri olan  akran değerlendirmesi ve  işbirlikli öğrenme yöntemlerini destekleyen uygulamalar ilgili araçlara eklenmiştir. Akran Değerlendirmesi ödevler aracına farklı uygulama seçenekleriyle eklenirken, işbirlikli öğrenme için önceki versiyonda da var olan sohbet odası aracına görüntülü sohbet seçeneği eklenerek bu aracın kullanımı özendirilmiştir. Ayrıca öğrenci - öğrenci etkileşimiyle öğrenmeyi destekleyen Forumlar aracı bu versiyonda kullanıma sunulmuştur. Yenilikçi eğitim açısından ilk etapta vurgulamak istediğimiz bu yeniliklerin yanı sıra aşağıda listelenen iyileştirme, geliştirme çalışmaları CATS sistemini tartışmasız bir şekilde benzerlerinin önüne geçirmiştir. 

CATS Üçüncü Versiyonu ve Yenilikler  

İstanbul Kültür Üniversitesi’nin yaklaşık 10 yıldır tüm örgün ve uzaktan eğitim süreçlerinde etkin olarak kullandığı CATS (CLE-LMS) İşbirliği ve Ders Yönetim Sistemi, 2020 Bahar döneminde gerçekleşen COVID-19 salgını ile ilgili gelişmelerden dolayı ani olarak uzaktan eğitim sürecine geçilmesiyle en yüksek kullanım yoğunluğuna ulaşmıştır ve hiçbir sorun yaşanmadan dönem tamamlanmıştır. 

Kurum tarafından tespit edilen iyileştirici çalışmaların dışında, dijital eğitim yoluyla eğitim/öğretim faaliyetlerine katılan öğrencilerin de görüşlerinin alınmasına karar verilmiştir. Karar doğrultusunda ise, 13.04.2020 tarihinde 15726 öğrenciye SMS gönderilerek NPS (Net Promoter Score) anketi düzenlenmiştir. Anket sonuçlarından gelen geri bildirimler de dikkate alınarak Dijital Eğitim altyapısı konusunda çalışmalara başlayan ilgili birimler aşağıdaki konularda iyileştirme ve geliştirmeleri Yaz Öğretimi’ne yetiştirmek üzere çalışmış ve 2020 Yaz Öğretimi Dönemi de geliştirilmiş sistemle başarılı bir şekilde yürütülmüştür.

 

Mevcut yapımızı daha ileri taşımak adına yapılan araştırma ve geliştirme çalışmaları kapsamında yapılan ve sonuçlanan çalışmaların başlıkları aşağıda listelenmiştir.

1. LMS yapısının güçlendirilmesi

2. İnteraktif içerik oluşturma araçlarının oluşturulması ve entegrasyonu

3. Sanal sınıf sisteminin kendi kaynaklarımız ve kontrolümüz altında sisteme entegre edilmesi 

 

1- LMS yapısının güçlendirilmesi

Bu başlık altında İstanbul Kültür Üniversitesi’nda kullanılmakta olan Ders Yönetim Sistemi ve İşbiriği Aracı olan Sakai ‘nin upgrade sürecini tamamlanmıştır. Bu upgrade süreci sonunda aşağıdaki iyileştirmeler gerçekleştirilmiş ve 2020 Güz dönemi başından itibaren öğrencilerimizin, akademik ve idari personelimizin kullanımına sunulmuştur.

1. Derslerde şeffaf ölçme değerlendirme imkanı sunan rubric entegrasyonu

2. Ders içi sosyal media kullanımı

3. %100 mobile entegrasyon

4. Yeni nesil bildirim sistemleri 

 

2- İnteraktif içerik oluşturma araçlarının oluşturulması ve entegrasyonu

İçerik geliştirme süreçleri ile ilgili olarak 2020 Yaz Öğretimi Döneminden başlayarak okul bazında dijital eğitimi etkin kullanan akademisyenlerden oluşan Star Team adlı bir ekip kurulmuştur.  Bu ekip, içerik sürecine yoğunlaşarak kendi bölümlerindeki dijital ders içeriklerinin niteliğinin artmasına yönelik faaliyetlerde bulunmaktadır.  İçeriğin oyunlaştırılması, adaptif ve flipped learning araçlarının kullanılması ve içeriklerin interaktif duruma getirilmesi ve raporlanabilmesi için XERTE adlı, lisans maliyeti olmayan altyapıyı İstanbul Kültür Üniversitesi’ne kazandırılmıştır. SCORM, LTI gibi uluslararası içerik standartlarına uygun bu altyapı ile akademisyenlerimiz yaklaşık 90 interaktif uygulama ile dijital ders içeriklerini eğlenceli, interaktif ve raporlanabilir duruma getirebilmekte ve geliştirilen api’lar ile yardımıyla da CATS LMS sistemi üzerindeki derslerine entegre edebilmektedir.

 

3- Sanal sınıf sisteminin kendi kaynaklarımız ve kontrolümüz altında sisteme entegre edilmesi 

2020 Güz döneminde aniden ve tamamen uzaktan öğretime geçildiğinde, senkron dersler için CATS’in 2. versiyonunda entegrasyonu bulunan Adobe Connect Web Conference sistemi, artan ihtiyaçları karşılayacak kadar lisans satın alımları ile başarılı bir şekilde kullanılmıştır. Ancak dünya genelinde birçok kurum ve kuruluş bu sisteme talepte bulunmuş ve yaşanan yoğunluğa bağlı olarak bu ürünün kullandığı serverların optimum düzeyde çalışması konusunda diğer kurumlar gibi üniversitemizde de ilgili dönemin sonlarına doğru senkron derslerin akışında bazı sıkıntılar yaşanmıştır. Bu sıkıntıların yaşanmaması ve özellikle konuyla ilgili yayınlanan, senkron verinin yurtdışında barındırılmaması ile ilgili Cumhurbaşkanlığı Kararnamesini de değerlendirerek, bu konuda çözüm arayışına girilmiştir. Bu süreçte yüksek donanımlı bir altyapı ile birçok açık kaynak kodlu platformun entegre edildiği ve adı üniversitemiz tarafından konumlandırılan CATS Collaborate sistemi hayata geçirilmiştir. Bu kapsamda CATS sistemine BBB (Big Blue Button), Scalelite, Turn platformları entegre edilerek senkron derslerin yürütülmesi konusunda güçlü ve dış kurumlara bağımlı olmayan bir altyapı oluşturulmuştur. CATS Sistemine entegre edilen CATS Collaborate bileşeniyle birlikte akademisyen ve öğrencilerimiz herhangi bir üçüncü parti uygulama gerekmeksizin tek bir merkez üzerinden tüm dijital eğitim ihtiyaçlarını (senkron ve asenkron) karşılayabilecek duruma gelmiştir.

 

Karma Eğitim (Blended Learning)

Karma eğitim modeli, harmanlaşmış öğrenme olarak da bilinmektedir. Hibrit Eğitim olarak da tanımlanan karma eğitim modeli, çevrimiçi eğitim modelinin ve yüz yüze eğitim modelinin birlikte uygulanması anlamına gelmektedir.

Harmanlaşmış öğrenme, web tabanlı öğretim olanağıyla öğrencilerin dilediği yerden, dilediği zamanda çalışabilmesine imkân tanımaktadır. Aynı zamanda öğretim elemanı ile öğrencilere, yüz yüze öğrenme ortamında da tartışabilme olanağı sunmaktadır. Bu kapsamda derse yüz yüze katılmayan öğrencilerimizin katılımını sağlamak amacı ile dersliklerimiz, yüksek görüntü ve ses kalitesiyle CATS platformu üzerinden ve Meetings aracı yardımıyla paylaşıma sunup erişime açan altyapılar ile donatılmıştır. Böylelikle öğrencilerimiz, hem dersteki sınıf arkadaşları ile hem de dersi veren öğretim elemanı ile aynı ortamı yaşayabilmektedir.